<\/p>\n\n\n\n
Dziadek, Dostojewski i Ameryka\u0144ski trawnik<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zamiast czyta\u0107 Dostojewskiego powie\u015bci z naturalnym zaciekawieniem to ja poch\u0142ania\u0142am jego opowie\u015bci\u00a0 tak od razu do ko\u0144ca, a\u017c\u00a0 do wschodu s\u0142o\u0144ca. Rozpacza\u0142am z powodu zaginionego \u015bwiata i mia\u0142am nadziej\u0119, \u017ce by\u0107 mo\u017ce uda mi si\u0119 jako\u015b w ten miniony \u015bwiat przenie\u015b\u0107. Rosja by\u0142a miejscem, gdzie kawalerzy\u015bci pili w\u00f3dk\u0119 na wysokich p\u00f3\u0142kach nie trac\u0105c r\u00f3wnowagi!\u00a0 Wow, oni wiedzieli jak w 1800 roku bawi\u0107 si\u0119. Ja natomiast wyl\u0105dowa\u0142am w swoim \u017cyciu na przedmie\u015bciach Ameryki – w kraju w kt\u00f3rym nie istnia\u0142o co\u015b takiego jak gra s\u0142\u00f3w, skradzione spojrzenia czy podw\u00f3jne znaczenie zjawiska. Zamieszka\u0142am w \u015bwiecie jasnych definicji, zasad i wszelkiego rodzaju znak\u00f3w zakazu i nakazu. Trudno mi by\u0142o pogodzi\u0107 si\u0119 z faktem, ze urodzi\u0142am si\u0119 za p\u00f3\u017ano, w czasie w kt\u00f3rym ludzie ju\u017c nie umierali za poezj\u0119.\u00a0 Komunizm wykorzeni\u0142 takie brawurowe\u00a0\u017cycie. Wiedzia\u0142am, \u017ce ci ludzie z powie\u015bci Dostojewskiego, wygineli w jakim\u015b gu\u0142agu , a wraz z nimi ich maniery i spontaniczno\u015b\u0107 za bolszewickich czas\u00f3w. Jego s\u0142owa m\u00f3wi\u0142y o nich i o tym\u00a0 miejscu, kt\u00f3rego\u00a0 ju\u017c nie by\u0142o. W jego ksi\u0105\u017ckach szuka\u0142am zaginionego krajobrazu. B\u0119d\u0105c nastolatk\u0105 Dostojewski dostarczy\u0142 mi portal, przez niego mog\u0142am zajrze\u0107 przez zamkni\u0119t\u0105 zas\u0142on\u0119 i usi\u0105\u015b\u0107 w poci\u0105gu obok dobrze ubranego nieznajomego. Wszystko by\u0142o takie z\u0142e, ciemne i efektowne. Moje \u017cycie zblad\u0142o w por\u00f3wnaniu z tamtym czasem.<\/p>\n\n\n\n Dorasta\u0142am na bardzo typowym ameryka\u0144skim przedmie\u015bciu. Na podw\u00f3rku by\u0142y domy, zielona trawa i drzewa. Nie pami\u0119tam \u017cebym kiedykolwiek korzysta\u0142a z przedniej \u0142\u0105ki lub z tylnego ogrodu. Moi rodzice organizowali wiele imprez w naszym domu, wi\u0119c nie znaczy to, \u017ce nasze ogrodowe patio nie by\u0142o u\u017cywane. Ale dla mnie by\u0142o tam za cicho, i chocia\u017c drzewa ko\u0142ysa\u0142y si\u0119 nad moim oknem ja nie czu\u0142am tam pulsu \u017cycia. Ta ulica i te domy by\u0142y dla mnie puste i g\u0142uche. Brakowa\u0142o mi tam czynnika ludzkiego. Na naszej ulicy nikt tak naprawd\u0119 si\u0119 nie zna\u0142. Nic tych dom\u00f3w nie \u0142\u0105czy\u0142o poza\u00a0bezgranicznymi trawnikami, kt\u00f3re rozlewa\u0142y si\u0119 z domu jednego s\u0105siada do domu nast\u0119pnego s\u0105siada. Nie by\u0142o tam \u017cadnej spo\u0142eczno\u015b\u0107i. By\u0142 tam zlepek przypadkowych ludzi, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 \u017cy\u0107 na tej wlasnie ulicy, nie maj\u0105c \u017cadnej potrzeby socjalizowania si\u0119 z innymi. No i tam w\u0142a\u015bnie wyl\u0105dowali\u015bmy my, nasza rodzina.<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tam \u017ce ci\u0105gle byli\u015bmy karani jakimi\u015b grzywnami. Raz za pr\u00f3b\u0119 uprawy winoro\u015bli innym razem za to \u017ce chcieli\u015bmy chodowa\u0107 w\u0142asne pomidory albo za to \u017ce nie u\u017cywali\u015bmy \u015brodk\u00f3w owadob\u00f3jczych typu “roundup” i na naszej \u0142\u0105ce ros\u0142y cudowne mlecze. M\u00f3j tata zabrania\u0142 nam rozpyla\u0107 trucizne na naszym trawniku. Kiedy\u015b\u00a0spojrza\u0142 na mnie, wykrzywi\u0142 wargi w ma\u0142y dzi\u00f3b i powiedzia\u0142 “Czy ty wiesz, \u017ce wszystko, co tam w\u0142o\u017cysz, sko\u0144czy si\u0119 w naszej wodzie pitnej”. Pami\u0119tam m\u00f3j wstyd kiedy wysiada\u0142am z autobusu i mija\u0142am nieskazitelne trawniki po mojej lewej i prawej stronie a z daleka rzuca\u0142y si\u0119 w oczy jasne \u017c\u00f3\u0142te plamy naszych mleczy otaczaj\u0105cych nasz dom. Nie musia\u0142am go szuka\u0107, mog\u0142am po prostu spojrze\u0107 na traw\u0119, aby znale\u017a\u0107 drog\u0119 do domu. M\u00f3j tata nie ust\u0119powa\u0142, nie rozumia\u0142 o co chodzi w tym calym zamieszaniu. Mowil: s\u0105 to po prostu \u0142adne, \u017c\u00f3\u0142te kwiaty i niby\u00a0 dlaczego wszyscy s\u0105 tak nieugi\u0119ci w ich niszczeniu. Postawa taka w tym czasie by\u0142a r\u00f3wna “\u015bwi\u0119tokradztwu”.\u00a0 Ameryka by\u0142a w trakcie pe\u0142nego wyniszczania mniszka lekarskiego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tam, \u017ce pewnego razu samoch\u00f3d policyjny podjecha\u0142 pod nasz dom. Policjanci wyszli z samochodu i wyja\u015bnili nam, \u017ce nie mieszkamy na terenie rolnym i \u017ce nasi s\u0105siedzi czuj\u0105 si\u0119 nieswojo z powodu naszej uprawy na przednim trawniku. M\u00f3j tata w tamtych czasach przerobi\u0142 nasz dom na stacje radiow\u0105 i prowadzi\u0142 program radiowy, nikt u nas nie zajmowa\u0142 sie produkcj\u0105 owoc\u00f3w czy warzyw. Policjant wskaza\u0142 na nasze rz\u0119dy winoro\u015bli i powiedzia\u0142\u00a0 \u201ewidzisz, to jest uprawa, kt\u00f3rej nie mo\u017cna tutaj uprawia\u0107”. M\u00f3j tata t\u0142umaczy\u0142 \u017ce te pi\u0119kne zwisaj\u0105ce winogrona s\u0142u\u017c\u0105 ku ozdobie, i \u017ce my przeciez nie rozlewamy wina ani nie robimy d\u017cemu z winogron w naszej piwnicy. Spojrza\u0142 na policjanta, kt\u00f3rego ramiona by\u0142y zgarbione \u201ewidzisz\u201d, wskaza\u0142 na ziemi\u0119, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich spada. \u201ePo prostu podoba nam si\u0119 to, troch\u0119 jak we W\u0142oszech\u201d, zako\u0144czy\u0142 u\u015bmiechem. Tak, kontynuowa\u0142 policjant, ale twoi s\u0105siedzi my\u015bl\u0105, \u017ce jeste\u015b rolnikiem, a to nie s\u0105 W\u0142ochy. S\u0105 tu pewne kody, kt\u00f3rych wszyscy musz\u0105 przestrzega\u0107 i wy te\u017c. M\u00f3j tata skin\u0105\u0142 g\u0142ow\u0105 na znak, \u017ce zrozumia\u0142. Policjanci wycofali si\u0119 do swojego pojazdu a my jako\u015b nigdy nie zrezygnowali\u015bmy z tych krzak\u00f3w winogronowych.\u00a0 Grzywny w bia\u0142ych kopertach wci\u0105\u017c przychodzi\u0142y do naszego domu a my kontynuowali\u015bmy nasza “hodowl\u0119”. Winogrona zosta\u0142y i kto wie czy ich nie ma tam do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3j dziadek tez posadzi\u0142 winogrona, wi\u0119c winogrona zag\u0142\u0119bi\u0142y si\u0119 g\u0142\u0119boko w nasz\u0105 psychik\u0119. Wyrwanie ich korzeni oznacza\u0142oby co\u015b takiego jak wyrwanie dziadka z ziemi. M\u00f3j tata m\u00f3g\u0142 by\u0107 w sprzeczno\u015bci z w\u0142asnym ojcem, mieli r\u00f3\u017cne punkty widzenia na r\u00f3\u017cne problemy. Ale maj\u0105 co\u015b wsp\u00f3lnego. M\u00f3j dziadek zajmowa\u0142 si\u0119 prawie wszystkim. Na dzia\u0142ce posadzi\u0142 wiele r\u00f3\u017cnych drzew i krzew\u00f3w. By\u0142 tam agrest, i jab\u0142ka i czere\u015bnie, i brzoskwinie . Jak trzeba by\u0142o to nawet zbudowa\u0142 co\u015b w rodzaju szklarni, by pomidorki mog\u0142y wcze\u015bnie dojrzewa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Kiedy by\u0142am ma\u0142a, dziadek zabral mnie za r\u0119k\u0119 i oprowadza\u0142 po ogrodzie. Podchodzil do\u00a0ro\u015blin i kaza\u0142 mi oddycha\u0107 ich aromatem. Potem patrzy\u0142 na moj\u0105 twarz, szukaj\u0105c czego\u015b w rodzaju afirmacji.\u00a0 Czu\u0142am ich zapach, zapach tych wszystkich ro\u015blin ale milickie powietrze latem jest bardzo lepkie i wilgotne, wi\u0119c szybko si\u0119 zm\u0119czy\u0142am i\u00a0straci\u0142am zainteresowanie,\u00a0 chcia\u0142am wr\u00f3ci\u0107 do domu. A on spojrza\u0142 na mnie tymi swoimi du\u017cymi br\u0105zowymi oczyma w taki spos\u00f3b,\u00a0 \u017ce natychmiast\u00a0 wywo\u0142a\u0142 u mnie ogromne\u00a0 poczucie winy. Nie chcia\u0142am zrobic mu przykro\u015bci i pomy\u015bla\u0142am sobie \u017ce zostan\u0119 i podlej\u0119 mu ro\u015bliny. W dow\u00f3d uznania jego wielkie usta utworzy\u0142y najprzyjemniejszy u\u015bmiech i w taki to sposob on dalej kontynuowa\u0142 pokazuj\u0105c nowe p\u0119dy roslin kt\u00f3re przebija\u0142y si\u0119 przez ziemi\u0119. Jego szeroki nos wdycha\u0142 wszystko co by\u0142o w oko\u0142o. Dla niego\u00a0te\u00a0 pomidory to by\u0142y co\u015b takiego jak jego przyjaciele albo zaginieni krewni. Podwi\u0105zywa\u0142 je z wielk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 tak aby wszystkie by\u0142y r\u00f3wne. Nie szcz\u0119dzi\u0142 pochwa\u0142 albo i krzyk\u00f3w.\u00a0 W tym zielonym domu by\u0142o du\u017co mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Z ty\u0142u ogrodu dziadek mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c ule i pszczoly. Nie lubi\u0142am ich wtedy poniewa\u017c cz\u0119sto te pszczo\u0142y wpada\u0142y do domu albo do mojego ma\u0142ego\u00a0 cementowego basenu, zbudowanego r\u00f3wnie\u017c przez mojego dziadka. Te obrazki i zapachy dzieci\u0144stwa spowodowa\u0142y \u017ce bardzo lubie zapach wosku pszczelego i miodu i zawsze b\u0119dzie to kojarzy\u0107 mi si\u0119\u00a0z moim dziadkiem. Je\u015bli kiedykolwiek chc\u0119 wyczarowa\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107, wszystko, co musz\u0119 zrobi\u0107, to przesun\u0105\u0107 palcami po \u0142odydze pomidora lub zapali\u0107 \u015bwiec\u0119 woskow\u0105 i tam jestem.<\/p>\n\n\n\n Nasz dom w Stanach by\u0142 pozbawiony aromat\u00f3w, nie by\u0142o zielonego domu, w kt\u00f3rym mo\u017cna by by\u0142o si\u0119 schowa\u0107, ani sklep\u00f3w z miodem i woskiem pszczelim.\u00a0 My\u015bl\u0119, \u017ce wszyscy t\u0119sknili\u015bmy za t\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105. Moj tata musia\u0142 t\u0119skni\u0107 za tym tak bardzo, \u017ce zmotywowa\u0142o go to do kultywowania w\u0142asnych pszcz\u00f3\u0142. Dzis wspina si\u0119 na dach swojego ma\u0142ego hotelu, gdzie trzyma swoje ule aby odby\u0107 w\u0142asn\u0105 sesj\u0119 z dziadkiem, mo\u017ce mi\u00f3d jest r\u00f3wnie\u017c jego drog\u0105 powrotn\u0105 do domu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dziadek, Dostojewski i Ameryka\u0144ski trawnik Zamiast czyta\u0107 Dostojewskiego powie\u015bci z naturalnym zaciekawieniem to ja poch\u0142ania\u0142am jego opowie\u015bci\u00a0 tak od razu do ko\u0144ca, a\u017c\u00a0 do wschodu s\u0142o\u0144ca. Rozpacza\u0142am z powodu zaginionego \u015bwiata i mia\u0142am nadziej\u0119, \u017ce by\u0107 mo\u017ce uda mi si\u0119 jako\u015b w ten miniony \u015bwiat przenie\u015b\u0107. Rosja by\u0142a miejscem, gdzie kawalerzy\u015bci pili w\u00f3dk\u0119 na wysokich […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-297","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=297"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298,"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/297\/revisions\/298"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/xn--choodeccy-sub.org\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}